Футбол тобу Дүйнө Кубогунун эң жөнөкөй элементи катары каралып, спорттун негизги жеңилдигин чагылдырат. Теориялык жактан алганда, оюн үчүн тегерек нерсе гана керек. Бирок, бардык футбол топтору бирдей жасалбайт, айрыкча Дүйнө Кубогу үчүн иштелип чыккан топтору.
Мына ошондуктан, АКШ, Канада жана Мексика биргелешип өткөрө турган 2026-жылкы Дүйнө Кубогунун расмий топчусу – Trionda. Мурунку Дүйнө Кубогунун топтору сыяктуу эле, анын аталышы жана дизайны 48 команда катыша турган турнирди өткөрүүчү аймакты чагылдырат. “Tri” үч өлкөнү билдирет: АКШ үчүн көк, Канада үчүн кызыл жана Мексика үчүн жашыл түстөр менен. Ал эми ийилген оюм “onda” – испан тилинде толкун же маанай деген сөзгө шилтеме берет. Бирок, Trionda`нын эң уникалдуу өзгөчөлүктөрү көзгө көрүнбөгөн элементтерде жана Бруклин көпүрөсүнүн паркында жакында тааныштырылганга чейинки көп жылдык өнүгүү жолунда.
“Ар бир Дүйнө Кубогу уникалдуу, ошондуктан анын топтору да ар дайым өзгөчө,” – деп белгиледи Adidas`тын футбол жабдыктары боюнча глобалдык категория директору Солен Сторманн.
Adidas расмий матч топторун жаратууда далилденген процесстерди колдонгону менен, Trionda акыркы продукт болгонго чейин бир нече инновация жана сыноо раунддарынан өттү. Жыйынтыгында, Trionda – бул өзгөчө ылайыкташтырылган продукт, Adidas менен FIFA 11-июнда Мексика шаарындагы Эстадио Ацтекада биринчи топ тебилип баштаганда, анын татаал дизайны байкалбай калат деп үмүттөнүшөт.
Нымдуулук жана Жасалма Интеллект чипи эске алынды
Trionda – бул бир же бир нече климатты эске алуу менен иштелип чыккан биринчи расмий матч тобу. 2026-жылкы Дүйнө Кубогу Ванкуверден (Канада) Мексика шаарына чейинки 16 шаарда өтөт, алардын ар биринин июнь жана июль айларында өзүнчө аба ырайы болот. Adidas Triondaны иштеп чыгууда мунун баарын эске алып, топко кошумча кармагыч текстура берип, ал кайсы жерде болбосун оюнчулардын бутунда бирдей сезилишин камсыз кылды.
“Бизде 16 кабыл алуучу шаар бар экенин билип, бул топтун бардык жерде жакшы иштешин камсыз кылгыбыз келди. Ошондуктан, биз жерлердин ортосундагы айырмачылыктарды текшердик. Алардын нымдуулук деңгээли, бийиктик деңгээли, температурасы жана жалпы аба ырайы ар башка экенин билебиз, ошондуктан биз бул критерийлерге ылайык текшерип, топтун иштешине кепилдик бердик,” – деп түшүндүрдү Сторманн.
Trionda`нын ар кандай нымдуулук деңгээлдеринде иштөө жөндөмдүүлүгү алгач көзөмөлдөнгөн чөйрөдө сыналган, андан кийин Дүйнө Кубогунун 16 кабыл алуучу шаарынын жетисинде талаа сыноолору жүргүзүлгөн. Анда MLS`тин Ванкувер Уайткапс жана Лига MX`тин Тигрес сыяктуу клубдардын оюнчулары бренддин сыноо процессинин алкагында продуктуну өздөрү сынап көрүштү.
2022-жылы Катардагы Дүйнө Кубогунун расмий тобу Ал Рихла сыяктуу эле, Trionda да жасалма интеллект (ЖИ) менен иштеген чипке ээ болот, бирок айрым элементтери айырмаланат. Чип эми топтун ортосуна эмес, капталына жайгаштырылат жана анын ЖИ-системасы келечекте бир катар реалдуу убакыттагы маалыматтарды жана түшүнүктөрдү берүүгө багытталган. Бул система калыстарга так жана ылдамыраак чечим кабыл алууга мүмкүндүк берет деп күтүлүүдө, ал эми 2026-жылкы Дүйнө Кубогунун жыйынтыктары Adidas`ка кийинки инновацияларында жардам берет. Футболдун тактикалык эволюциясы эски топторду заманбап профессионалдардын бутунда эскиргендей сездиргендиктен, Adidas машыктыруучулар жана аналитиктер сыяктуу эле, келечекти даярдоодо бул статистикага чоң маани берет.
“Футболдогу кээ бир негизги көрсөткүчтөр – пас берүүлөрдүн, жогорку ылдамдыкта чуркоонун, оюн учурундагы спринттердин саны – бардыгы өсүүдө. Технологиялык көз караштан алганда, көрсөткүчтөрдү көзөмөлдөөдө топ акыркы чек болгон, анткени аны оптикалык жактан көзөмөлдөө өтө кыйын, дээрлик мүмкүн эмес болчу. Дриблинг учурундагы топко тийүү жыштыгы сыяктуу айрым нерселерди ичинде сенсор болбосо эч качан көзөмөлдөй алмак эмессиң. Ошондуктан, оюнду түшүнүү жагынан, аны канчалык жакшы түшүнүп, келечегин алдын ала билүү жагынан, бардык көзөмөлдөө механизмдерин ачуу келечек үчүн чоң убада болуп саналат,” – деди Adidas`тын футбол инновациясынын жетекчиси Ханнес Шефке.
“Бизде болгон эң көп сыналган топ”
Adidas расмий матч топторун иштеп чыгууда ийкемдүү мамиле кылат, анткени өзгөрүлмөлөр туруктуу өзгөрүп турат, бул сыноолордун бир нече раундун кайра-кайра өткөрүү зарылдыгын жаратат.
Бул кайталанма сыноолор 2010-жылы Түштүк Африкада колдонулган Жабулани тобунан кийин өзгөчө маанилүү болуп калды, аны дарбазачылар “катастрофа” деп мүнөздөп, “пляж тобуна” окшоштурушкан. 2018-жылы Орусияда колдонулган Телстар 18 тобу да башкаруунун кыйындыгы жана топтун траекториясынын күтүүсүздүгү үчүн нааразычылыктарды жараткан. Ошондуктан, бир нече дизайн элементтери аткарууга багытталганы таң калыштуу эмес. Мисалы, Trionda төрт суюк панелден тигилген, ал эми Ал Рихла 20 геометриялык панелден турган – бул эстетикадан тышкары, аткарууга чоң роль ойногон өзгөрүү.
“Панелдин формасы, ошондой эле биз сырткы кабыкка колдонгон ар кандай оюк сызыктары аэродинамикага таасир этет. Анын жакшы иштеши панелдердин санына эмес, тескерисинче, панелдин тигиш узундугу жана оймо сызыктары менен айкалышына, алардын топтун айланасында канчалык бирдей жайгашканына көз каранды, бул бардык аэродинамикалык критерийлерге таасирин тийгизет,” – деп тактады Сторманн.
Жабулани жана Телстар 18 жөнүндөгү нааразычылыктар аэродинамиканы ого бетер маанилүү кылат, ошондуктан сыноо процессинин көп бөлүгү аткаруунун ушул аспектисине арналганы таң калыштуу эмес.
“Adidas`тын өзүбүздүн лабораториябызда, мисалы, робот сыяктуу тестирлөөлөрдү жасайбыз, ошондой эле Лофборо университети сыяктуу тышкы өнөктөштөр менен иштешебиз. Алар шамал туннелинде сыноолорду жүргүзүшөт, мунун баары абдан илимий, бирок бул жерде биз учуу туруктуулугу, учуу ылдамдыгы, бурулуш, тактык сыяктуу аэродинамикалык критерийлерди текшере алабыз.”
Бирок, топтун эң маанилүү сыноосу – оюнчулар.
“Биз аны оюнчулар аркылуу да ырастагыбыз келет, анткени алар да анын өзүлөрү үчүн иштейби же жокпу, сезимталдык менен баалашат. Ошондуктан биз аны сүйүүчү оюнчулардан тартып профессионал оюнчуларга чейин сынап, алардын пикирлерин жана ырастоолорун алабыз,” – деп кошумчалады Сторманн.
Trionda үчүн акыркы сыноолор Дүйнө Кубогуна чейинки жумаларда жана айларда болот. Айрым мелдештер келишимдеринин мүнөзүнө жараша Trionda`га эртерээк жеткиликтүүлүккө ээ болушат, ал эми Дүйнө Кубогуна катышкан улуттук командалар келерки жайкы турнирге үч-төрт ай калганда топ менен – жок дегенде машыгуу учурунда – иштөө мүмкүнчүлүгүнө ээ болушат. Trionda кайсы мурунку топтордун жолун жолдоорун – окуяга айланганбы же футболдун табиятындагы жөнөкөйлүгүн чындыгында чагылдырган, шоунун маанилүү, бирок үнсүз катышуучусу болгонбу – убакыт көрсөтөт.
